Google Analytics-alternatieven: wanneer overstappen iets oplost en wanneer niet

De bekendste alternatieven zijn Matomo en Piwik PRO, allebei met de optie om je gegevens in Europa of op je eigen server te houden. Of overstappen iets oplost hangt af van je reden: vind je GA4 onwerkbaar, dan helpt een andere tool. Gaat het om privacy, dan verplaatst een andere tool het vraagstuk maar lost het niet op.

Er zijn drie redenen om hierover na te denken en ze vragen om een ander antwoord.

"Ik snap GA4 niet meer." Dat is een gebruiksprobleem. De overgang van Universal Analytics naar GA4 heeft veel mensen hun vertrouwde rapporten gekost, en dat is echt. Een andere tool kan dat oplossen, en een beter ingerichte GA4 ook.

"Ik wil weten waar mijn data staat." Dat is een beheerprobleem en daar helpt een andere tool wel degelijk bij: bij Matomo en Piwik PRO kun je kiezen waar de gegevens staan en wie erbij kan.

"Ik wil geen cookiebanner meer." Dit is de reden die het vaakst wordt genoemd en het minst oplevert. Of je een banner nodig hebt hangt af van wat je meet en hoe, en niet van welk logo er in de hoek staat. Bovendien: je advertentietags blijven er, en die zijn de reden dat die banner er staat.

Matomo is opensource. Je kunt het zelf draaien op je eigen server, en dan staan de gegevens letterlijk bij jou. Dat is gratis in licentie en niet gratis in werk: iemand moet het draaiende houden, bijwerken en er een back-up van maken. Er is ook een betaalde clouddienst voor wie dat niet wil.

Piwik PRO is geen opensource maar een product. Er is een gratis laag en er zijn betaalde lagen, met hosting in de Europese Unie en ondersteuning erbij. Het is de keuze van organisaties die de vraag over gegevensbeheer willen kunnen beantwoorden zonder er zelf servers voor te draaien.

	GA4	Matomo	Piwik PRO
Waar de gegevens staan	bij Google	waar jij hem neerzet	in de EU, of bij jou
Wie het beheert	Google	jij, of hun cloud	zij, of jij
Licentiekosten	geen	geen bij zelf draaien	gratis laag, daarna betaald
Koppeling met Google Ads	ingebouwd	via een omweg	via een omweg
Wat het kost om te stoppen	je historie blijft bij Google	je neemt de database mee	afhankelijk van je laag

Die voorlaatste rij is de reden dat de meeste webshops bij GA4 blijven. Doelgroepen en conversies die rechtstreeks naar Google Ads gaan, zijn met een andere tool een bouwproject.

Vier dingen, en ze worden zelden vooraf genoemd.

1. Je historie. Je begint in de nieuwe tool op nul. Wil je jaar-op-jaar vergelijken, dan moet je de oude tool nog een jaar laten meelopen, en dan draai je er twee tegelijk.
2. De koppeling met je advertentieaccounts. Conversies en doelgroepen die nu vanzelf doorstromen, moet je opnieuw inrichten. Bij leadgeneratie is dat het verschil tussen sturen op formulieren en sturen op klanten.
3. De vanzelfsprekendheid. Iedereen die wel eens in Analytics heeft gekeken, kent GA4. Bij een andere tool begint dat opnieuw, inclusief het uitleggen waarom de cijfers anders zijn dan vorige maand.
4. Een half jaar aandacht. Een overstap is niet een tag vervangen. Doelen, filters, definities en rapporten moeten allemaal opnieuw, en zolang dat loopt is er niemand die naar de cijfers kijkt.

Dat is geen reden om het niet te doen. Het is een reden om het te doen omdat je er iets mee wint, en niet omdat het ergens op een lijstje stond.

Dit is waar we het vaakst op bijsturen: de verkeerde vraag bij de verkeerde persoon.

Aan je jurist of functionaris gegevensbescherming: mag ik dit meten, met welke grondslag, en heb ik daar toestemming voor nodig. Dat antwoord hangt af van wat je meet en met wie je het deelt, en het is geen antwoord dat een bureau of een leverancier voor je kan geven.

Aan je bureau: wat kost het om over te stappen, wat verlies ik, en wat gebeurt er met mijn campagnes. Daar kunnen wij op antwoorden, en het antwoord is bijna altijd dat de meetkant meer werk is dan de tool.

Aan jezelf: wat ga ik anders doen als ik dit weet. Dat is dezelfde toets als bij een marketingdashboard, en hij schrapt meestal het halve wensenlijstje.

Wat een tool je niet geeft is toestemming die de bezoeker niet heeft gegeven; dat staat los van waar de server staat. Zie Consent Mode v2.

GA4 blijven gebruiken en hem beter inrichten, tenzij er een reden is die daar niet mee weggaat.

Dat is geen voorkeur voor Google. Het is dat de meeste onvrede over GA4 gaat over de inrichting en niet over de tool: doelen die nooit zijn omgezet, gebeurtenissen die alles en niets meten, en rapporten die niemand heeft aangepast sinds de overgang. Dat repareren kost minder dan een overstap en levert meer op.

Is de reden beheer van gegevens, en is die reden hard, dan is Piwik PRO de rustigste route en Matomo de goedkoopste. Dan is de vraag die overblijft hoe je advertentiekant blijft werken, en daar begint het echte werk. Wat wij daarin doen staat op Data & Tracking.

• Zoekvolumes: SE Ranking, Nederlandse database, opgehaald op 22 september 2026